BI-RADS กับการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม: สิ่งที่ผู้รับบริการควรทราบ

เรียบเรียงบทความโดย...งานรังสีวิทยา ศูนย์บริการสุขภาพมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง

MFU Wellness Center ชวนคุณรู้จัก “BI-RADS” เกณฑ์มาตรฐานการอ่านผลตรวจเต้านม

MFU Wellness Center ชวนทุกท่านทำความเข้าใจ “BI-RADS” เกณฑ์มาตรฐานสากลที่ใช้ในการรายงานผลตรวจเต้านม เพื่อให้คุณอ่านผลตรวจได้อย่างมั่นใจและเข้าใจถูกต้อง เมื่อเข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยเครื่องแมมโมแกรม (Mammogram) หรืออัลตราซาวน์ (Ultrasound) แพทย์รังสีจะใช้ระบบ BI-RADS (Breast Imaging – Reporting and Data System) ในการสรุปผลการตรวจ ระบบนี้จัดทำโดย American College of Radiology (ACR) เพื่อกำหนดมาตรฐานการรายงานผลให้เป็นแนวทางเดียวกัน ช่วยให้แพทย์และผู้ป่วยเข้าใจผลตรวจตรงกัน อีกทั้งยังสนับสนุนการวางแผนการรักษาและการติดตามผลอย่างเหมาะสม

BI-RADS แบ่งระดับความผิดปกติออกเป็น 0 – 6 ดังนี้

BI-RADS 0 - การตรวจยังไม่สมบูรณ์ จำเป็นต้องตรวจเพิ่มเติม เช่น ถ่ายภาพท่าเฉพาะ หรือเปรียบเทียบกับผลตรวจครั้งก่อน

BI-RADS 1 - ไม่พบความผิดปกติ แนะนำตรวจแมมโมแกรมเป็นประจำทุกปี

BI-RADS 2 - พบความผิดปกติที่ไม่ใช่มะเร็ง เช่น ถุงน้ำ หรือหินปูนชนิดไม่อันตราย แนะนำตรวจติดตามประจำปี

BI-RADS 3 - คาดว่าไม่ใช่มะเร็ง (โอกาสเป็นมะเร็งต่ำมาก) ควรติดตามตรวจซ้ำทุก 6 เดือน ในช่วง 1–2 ปีแรก

BI-RADS 4 - มีความสงสัยว่าอาจเป็นมะเร็ง แพทย์แนะนำให้เจาะชิ้นเนื้อ (Biopsy) เพื่อวินิจฉัยเพิ่มเติม

BI-RADS 5 - สงสัยว่าเป็นมะเร็งสูง จำเป็นต้องเจาะชิ้นเนื้อ (Biopsy) เพื่อยืนยันผล

BI-RADS 6 - ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งแล้ว ใช้สำหรับติดตามผลการรักษา

ใครบ้างที่ควรตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม?

1. ผู้หญิงอายุ 40 ปีขึ้นไป ควรตรวจแมมโมแกรมปีละ 1 ครั้ง
2. ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านม ควรปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนตรวจตั้งแต่อายุน้อยลง
3. ผู้ที่คลำพบก้อน หรือมีอาการผิดปกติ ควรรีบพบแพทย์ทันที โดยไม่ต้องรอถึงรอบตรวจประจำปี

การดูแลตนเองควบคู่กับการตรวจคัดกรอง

แม้เทคโนโลยีการตรวจจะช่วยค้นหาความผิดปกติได้แม่นยำมากขึ้น แต่การดูแลสุขภาพตนเองยังคงเป็นสิ่งสำคัญ เช่น

• ตรวจเต้านมด้วยตนเองทุกเดือน
• ควบคุมน้ำหนักและออกกำลังกายสม่ำเสมอ
• หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่และการดื่มแอลกอฮอล์
• พักผ่อนให้เพียงพอ และลดความเครียด

ตรวจเร็ว รู้ผลเร็ว เพิ่มโอกาสรักษา

มะเร็งเต้านม หากตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้น มีโอกาสรักษาได้สูงมาก การเข้าใจระบบ BI-RADS จึงเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญที่ช่วยให้คุณไม่ตื่นตระหนก และสามารถตัดสินใจดูแลสุขภาพได้อย่างถูกต้อง การใส่ใจตรวจคัดกรองอย่างสม่ำเสมอ คือการมอบของขวัญที่ดีที่สุดให้กับตัวเองและคนที่คุณรัก

สอบถามข้อมูลโปรแกรมตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม/นัดหมาย

โทรศัพท์ : 0-5391-3208
Inbox : Facebook MFU Wellness Center

อ้างอิงข้อมูลจาก:

1. ณัฏฐาโชติ, ร. (2024). ระบบข้อมูลและการรายงานผลภาพรังสีเต้านม (Breast Imaging Reporting and Data System: BI-RADS). Journal of Siriraj Radiology, 11(1), 54–66.
2. มูลนิธิถันยรักษ์ ในพระราชูปถัมภิ์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี. เรื่องเต้านมที่คุณควรรู้.
3. โรงพยาบาลเวชธานี. ผลตรวจแมมโมแกรมแต่ละค่า หมายความว่าอย่างไร.